Rosjanie

Nazwa Rosjanie pochodzi do słowa Ruś, a etymologia tego wywodzona jest od słowa Rusini oznaczającego wschodniosłowiańską ludność zamieszkującą tereny obecnej Ukrainy. Historycznie Rosjan nazywano w Polsce Moskalami lub Wielkorusami. 

Rosja jest krajem euroazjatyckim rozciągającym się od Europy Wschodniej aż po Ocean Spokojny. Terytorium obejmuje 11 stref czasowych i liczy ponad 9000 km szerokości. Aktualnie państwo rosyjskie jest Federacją złożoną z 46 obwodów, 22 republik, 9 krajów, 3 samodzielnych miast (w tym stolica - Moskwa), 1 obwodu autonomicznego i 4 okręgów autonomicznych. 

Mniejszość rosyjska przybywała do Polski falami osadniczymi powiązanymi z historią przemian politycznych własnego państwa. Pierwsi osadnicy pojawili się w okresach rozbiorów Rzeczypospolitej w latach 1772-1795. Byli to rosyjscy urzędnicy i żołnierze, którzy przybyli wraz z rodzinami w celu stanowienia nowej administracji. Kolejna duża fala osadnicza to uciekinierzy po Rewolucji Październikowej (lata 1917-1918). W czasach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i początkach Rzeczypospolitej Polskiej (1945-1991) mniejszość rosyjska stanowiła ponad połowę mieszkańców niektórych miast zachodniej Polski za sprawą obecności koszarów Armii Czerwonej. Po 1993 r. (wycofanie Armii Czerwonej z Rzeczypospolitej Polskiej) w wyniku kryzysu spowodowanego rozpadem Związku Radzieckiego do Polski przybyła ostatnia duża fala osadnicza. 

W północno-wschodniej Polsce mieszka grupa religijna - staroobrzędowcy. Ich religia powstala w wyniku rozłamu w Kościele prawosławnym w XVII w. Staroobrzędowcy uciekli między innymi do Polski przed prześladowaniami.

Rosyjska kultura ludowa jest połączeniem wpływów wschodniosłowiańskich z kulturami krajów ościennych. Najbardziej charakterystycznymi elementami rosyjskiej kultury ludowej jest rękodzieło, taniec i muzyka oraz tradycje kulinarne. Produkty rękodzielnicze stały się symbolami kultury narodowej. Najbardziej znana jest matrioszka, czyli drewniana figurka dziewczyny w stroju ludowym, która ma coraz mniejsze wersje w środku. W sferze muzycznej najszerzej rozpoznawalna jest bałałajka - instrument strunowy o trójkątnym kształcie pudła rezonansowego oraz trzech strunach o bardzo specyficznym stroju E-E-A, gdzie dwie najniższe są strojone tak samo. Tańcem kojarzonym jednoznacznie z Rosjanami jest prisyadka, czyli taniec w przysiadzie z charakterystycznymi wyrzutami nóg. Kuchnia rosyjska zmieniała się w czasie, ale dzisiaj do najczęściej kojarzonych z Rosjanami produktów i dań należą bliny z kawiorem, pielmieni, barszcz (o tę potrawę trwa spór z Ukraińcami o jej pochodzenie) i boeuf Stroganow.

https://www.gov.pl/web/mniejszosci-narodowe-i-etniczne/rosjanie
(dostęp: 03.2026).

https://www.ksiegarniarosyjska.pl/pl/

(dostęp: 03.2026).

https://www.ronik.org.pl/
(dostęp: 03.2026).

1. Kochańczyk J., Polska-Rosja: wojna i pokój: Tom 1. Od Chrobrego do Katarzyny, Warszawa 2012.
2. Łukasik I., Sado A., Kuchnia rosyjska. Ponad 2000 tradycyjnych przepisów zebranych ze wszystkich regionów Rosji, Warszawa 2008.