Chałupa z Kozub, 1850 r. Fot. Błażej Duk, Muzeum Wsi Opolskiej w Opolu. muzeumwsiopolskiej.pl
Górny Śląsk
Górny Śląsk to region położony w południowej Polsce, obejmujący wschodnią część Śląska z centrum w okolicach Katowic, Opola i Rybnika. Jego kultura tradycyjna kształtowała się przez wieki na pograniczu wpływów polskich, czeskich i niemieckich, co nadało jej wyraźnie odrębny charakter. W przeciwieństwie do Dolnego Śląska, na Górnym Śląsku zachowała się ciągłość osadnicza, dzięki czemu tradycje regionalne są silnie zakorzenione i żywe do dziś.
Jednym z najważniejszych elementów tożsamości regionu jest język śląski, używany w codziennej komunikacji i obecny w literaturze, muzyce i mediach. Tradycyjna kultura ludowa obejmuje bogaty kalendarz obrzędowy, m.in. obchody Barbórki, dożynki, wesela śląskie czy zwyczaje wielkanocne. Silne znaczenie miała rodzina i wspólnota lokalna, co wiązało się także z etosem pracy, zwłaszcza w górnictwie i hutnictwie.
Charakterystycznym elementem są stroje ludowe, zróżnicowane lokalnie, bogato zdobione, często noszone podczas uroczystości religijnych i świeckich. Dobrze rozpoznawalne sa piękne, bogato zdobione koronką kobiece stroje żywieckie czy opolskie tradycje zdobienia jaj wielkanocnych (kroszonek). W architekturze tradycyjnej spotyka się murowane domy wiejskie, kapliczki przydrożne oraz zabudowę osiedli robotniczych (familoków), które stały się jednym z symboli regionu. Górny Śląsk to przykład regionu, w którym kultura ludowa przetrwała modernizację i industrializację, stanowiąc ważny fundament regionalnej tożsamości.
Górny Śląsk zamieszkują także odrębne grupy etnograficzne:
