Mazowsze północno-wschodnie (Międzyrzecze Łomżyńskie)
Opis Międzyrzecza Łomżyńskiego jako regionu etnograficznego wymaga wyjaśnienia: termin ten nie funkcjonuje w klasycznych podziałach etnograficznych Polski (np. takich jak Mazowsze Polne, Kurpie, Kociewie itd.), lecz jest przede wszystkim nazwą mezoregionu fizyczno‑geograficznego – czyli obszaru między dolinami rzek Narwi i Bugu, który stanowi płaską, morenową wysoczyznę w północno‑wschodniej części Mazowsza.
Pochodzenie nazwy Międzyrzecze Łomżyńskie ma charakter topograficzny – oznacza teren położony między rzekami Narwią i Bugiem w okolicy ziemi łomżyńskiej.
Terytorium obejmuje obszar mezoregionu o podobnym krajobrazie: płaskie, piaszczyste i morenowe równiny – wysoczyznę z niewielkimi fragmentami wydm śródlądowych – między doliną dolnej Narwi i doliną dolnego Bugu. Obszar ten wchodzi w skład Niziny Północnomazowieckiej i jest charakterystyczny dla północnej części Mazowsza, w pobliżu miasta Łomża i przyległych gmin.
Historia osadnictwa w Międzyrzeczu Łomżyńskim jest ściśle związana z dziejami Ziemi Łomżyńskiej – historycznej ziemi Mazowsza. Osadnictwo na tych terenach sięga co najmniej X–XI w., kiedy na wzniesieniach nad rzekami powstawały pierwsze grody i osady, m.in. okoliczne grody w Ostrołęce i Łomży, które kontrolowały przeprawy przez rzeki i szlaki handlowe. Z czasem powstały liczne wsie i folwarki związane z rolnictwem, a pośrednie położenie między dolinami stawało się ważnym czynnikiem rozwoju osad.
W sensie kultury ludowej i tradycyjnej teren ten jest częścią Mazowsza, a w praktyce dzieli dziedzictwo mazowieckie: ludność historycznie posługiwała się gwarą mazowiecką. Obecny był tu mazowiecki folklor – pieśni, tańce, zwyczaje rolnicze i rodzinne, a ludność uczestniczyła w cyklu obrzędowym kościelnym i sezonowym charakterystycznym dla centralno‑północnego Mazowsza. Dlatego też z uwagi na brak silnej izolacji kulturowej (w odróżnieniu od np. Kurpiów), lokalne tradycje miały raczej charakter regionalny Mazowsza niż odrębny.
