Ruiny zamku w Niedzicy
Region
Małopolska
Małopolska to jeden z najstarszych i najbardziej zróżnicowanych regionów historycznych Polski, położonym w południowej części kraju, w górnym dorzeczu Wisły. Jej krajobraz jest wyjątkowo urozmaicony: od wyżyn (Krakowsko-Częstochowska, Miechowska), przez kotliny i pogórza, po Karpaty z Tatrami – najwyższym pasmem górskim w Polsce. Występują tu liczne rzeki, m.in. Wisła, Dunajec, Raba i San, a klimat ma cechy zarówno nizinne, jak i górskie. Historycznie Małopolska odegrała kluczową rolę w kształtowaniu państwa polskiego. Już we wczesnym średniowieczu istniały tu silne ośrodki władzy, a od XI do końca XVIII wieku Kraków był stolicą Polski oraz centrum politycznym, religijnym i kulturalnym kraju. Region rozwijał się dzięki handlowi, wydobyciu soli (Wieliczka, Bochnia) oraz bliskim kontaktom z Europą Środkową. W okresie zaborów Małopolska znalazła się głównie pod panowaniem austriackim.
Do głównych regionów historyczno-geograficznych Małopolski należą: Wyżyna Krakowska, Ziemia Krakowska, Podhale, Sądecczyzna, Pogórze Karpackie oraz zachodnia część Kotliny Sandomierskiej. Historycznie do Małopolski należała także Ziemia Radomska. Region ten wyróżnia się bogactwem grup etnograficznych, takich jak Górale (Podhalańscy, Sądeccy, Żywieccy), Krakowiacy, Lachy, Pogórzanie.
Tradycje regionalne Małopolski są jednymi z najlepiej zachowanych w Polsce. Obejmują barwne stroje ludowe, muzykę i taniec (krakowiak), architekturę drewnianą oraz obrzędy religijne i pasterskie. Szczególne znaczenie mają kultura góralska, sztuka ludowa, zwyczaje związane z pasterstwem oraz regionalna kuchnia, m.in. oscypek, kwaśnica i obwarzanki krakowskie.
